Pre 47 godina, od 3. do 14. jula 1974. u Portoriku je održano sedmo Svetsko prvenstvo za košarkaše koje je ušlo u istoriju po tome što je o raspodeli medalja između tri prvoplasirane reprezentacije – Sovjetskog Saveza, Jugoslavije i SAD – koje su sakupile isti broj bodova u finalnoj grupi na kraju odlučivao koš količnik u njihovim međusobnim susretima.

Selekciji ’Plavih’, koja je istom razlikom od tri poena savladala Sovjete (82:79) ali i poražena od Amerikanaca (88:91), pripalo je srebro, dok je ’Zbornaja komanda’ ubedljivim trijumfom nad reprezentacijom zemlje u kojoj je izmišljen taj sport (105:94) uspela da spoji titule olimpijskog (iz Minhena 1972. godine ) i svetskog šampiona, a istovremeno državni tim svog “hladnoratovskog” rivala poslala na najnižu stepenicu pobedničkog postolja. Sovjetski Savez je u mečevima protiv Jugoslavije i SAD ostvario koš količnik 1,045, naš je bio 1, a američke reprezentacije 0,959.

Turnir u San Huanu bio je prvi Svetski šampionat na kojem je reprezentaciju tadašnje Titove države vodio selektor Mirko Novosel, ali i takmičenje na kojem su uspešan debitantski nastup na Mundobasketima imali Dragan Kićanović, Zoran Slavnić, Dražen Dalipagić i Željko Jerkov. Oni će, uz Krešimira Ćosića, biti ključni igrači selekcije koja će četiri godine kasnije u Manili, pod vođstvom Aleksandra Nikolića, darovati Jugi drugu titulu svetskih šampiona, tačnije učiniti ono što su propustili u Portoriku. A na nadmetanju, održanom u ovoj ostrvskoj državi na severoistoku Karipskog mora, naša reprezentacija je zaista igrala dobro i ostvarila šest pobeda, uz jedan minimalni poraz, pretrpljen u dramatičnoj utakmici sa Amerikancima. I u tom duelu su Novoselovi izabranci briljirali u prvih 20 minuta koje su rešili u svoju korist sa čak 19 poena razlike (60:41). Nažalost, u nastavku su, što svojim greškama, što najblaže rečeno čudnim odlukama italijanskog sudije Albanezea, dozvolili Amerima da ostvare pobedu koja je na kraju koštala košarkaše sa Balkana gubitka titule, ali, ipak, nije bila dovoljna njihovim rivalima da se popnu na najvišu stepenicu pobedničkog postolja.

Inače, ’Plavi’ su u Portoriko stigli kao aktuelni svetski i evropski prvaci, a titula osvojena 1970. u Ljubljani omogućila im je da, uz selekciju domaćina, budu jedini direktni učesnik finalnog turnira, na koji su ostalih šest reprezentacija obezbedile plasman nakon nadmetanja u grupama. Posle neuspeha na Olimpijskim igrama u Minhenu Mirko Novosel je na selektorskoj klupi zamenio Ranka Žeravicu. Mladi stručnjak iz Zagreba je na Evropsko prvenstvo u Barselonu odveo “miskovani” državni tim, u kojem su, uz one iskusne, šansu dobili Kićanović, Dalipagić, Jerkov, kao i za Žeravicu “nepodobni” Moka Slavnić. Ta selekcija je u glavnom gradu Katalonije prvi put trijumfovala na šampionatima ’Starog kontinenta’, ali je, suprotno očekivanjima, u borbi za medalje izbegla duel sa Sovjetima. Oni su neočekivano poraženi u polufinalu od Španaca, koji u meču za titulu nisu mogli da se suprotstave Jugoslovenima.

Novosel je u Portoriko poveo 11 članova zlatnog tima iz Barselone (Kićanovićа, Ćosićа, Plećašа, Dalipagićа, Jelovca, Slavnića, Marovića, Tvrdića, Kneževića, Jerkova i Šolmana), a samo je povratnik u reprezentaciju Kapičić zamenio Ivkovića. Jugoslovenska ekspedicija je u San Huan doputovala 1. jula i bila smeštena u sjajnom hotelu “Helio Isla” u kojem je sve bilo klimatizovano. U Portoriku ih je dočekala temperatura od 40 stepeni, topli vetar koji je duvao u lice, a uz vrućinu suočili su se i sa vlagom. U takvim vremenskim uslovima igrači su retko izlazli iz hotela, kao i dvorane u kojima su trenirali i igrali utakmice. ’Plavi’ su startovali 7. jula utakmicom protiv nekadašnjih svetskih šampiona Brazilaca koji, međutim, nisu mogli da se suprotstave selekciji sa Balkana. Naš sastav je ostvario pobedu od čak 24 poena razlike (84:60), a najefikasniji su bili Plećaš i Marović sa 14 poena. Narednog dana lako je savladana i Kuba (101:83) u  meču u kojem je Kićanović u koš reprezentacije Kastrove države ubacio 18, a Ćosić četiri poena manje. U trećem kolu je predstojao veliki derbi sa Sovjetskim Savezom kojeg Jugosloveni na velikim takmičenjima u borbi za medalje nisu pobedili od polufinala olimpijskog turnira u Meksiku 1968. kada su koševi sa penala Vladimira Cvetkovića presudili selekciji predvodnika socijalističkog bloka. Selektor olimpijskih šampiona Kondrašin je uoči utakmice igrao psihološke igre. Posećivao je naše reprezentativce u hotelu i stalno govori  “kako su Jugosloveni bolji”, te da  njegova reprezentacija “nema nikakvih šansi  u predstojećem duelu”.

Prvo poluvreme je proteklo u ravnopravnoj igri, a ’Zbornaja’ je na odmor otišla minimalnom prednošću (46:45). U nastavku su Jugosloveni bili bolji rival. Blistao je Dragan Kićanović sa 19 ubačenih poena, pod koševima je carovao Krešimir Ćosić (15), dok je ton igri naše reprezentacije davao Zoran Slavnić, koji je uz svoje ime upisao 13 poena. Četiri minuta pre kraja Novoselovi izabranici su imali čak 11 poena prednosti, ali su se u završnici opustili i dozvolili Sovjetima, u čijim redovima je najefikasniji bio Aleksandar Belov (19 koševa), da smanje razliku. Na semaforu je na kraju stajao rezultat 82:79, а kasnije će se ispostaviti da je taj gubitak osam koševa viška koštao ’Plave’ gubitka titule svetskih šampiona.

Dva dana posle nadmetanja sa Sovjetima na red je došla selekcija domaćina. Jelovac i Ćosić su ubacili po 17 poena, a Kićanović 16 u meču koji je rutinski dobiven sa osam poena razlike – 93:85. Daleko teže našim košarkašima je bilo u narednom duelu sa Kanađanima gde su morali da igraju produžetke kako bi stigli do planiranih bodova. Nakon 40 minuta igre nije bilo pobednika (90:90) ali su u dodatnih pet minuta favoriti potvrdili kvalitet i zabeležili novu važnu pobedu – 102:99. Prvi igrač utakmice bio je Kićo koji je koš reprezentacije sa severa američkog kontinenta napunio sa 34 poena.

Bilo je jasno da bi pobedom nad Amerikancima u susretu koji je bio zakazan za 13. jul ’Plavi’ odbranili titulu osvojenu četiri godine ranije u Ljubljani. Iako su u postojbini košarke pridavali veći značaj olimpijskim turnirima u odnosu na svetske šampionate, u Portoriko su poslali vrlo kvalitetnu selekciju igrača sa univerziteta koju je predvodio Džon Lukas, buduća zvezda NBA lige. U prvom poluvremenu Jugosloveni su nadigrali Amere i na odmor otišli sa devet poena prednosti (50:41), međutim priča nije bila gotova. U nastavku je koš iz svih pozicija pogađao Luter Barden koji je na kraju sa 27 poena bio najefikasniji igrač utakmice. Uz odličnu igru Amerikanaca važan element u preokretu su bile sudije, prvenstveno Italijan Albaneze koji je zbog pet ličnih grešaka najpre isterao iz igre Slavnića, a zatim Jelovca i Kićanovića, koji je sa 26 koševa bio prvi strelac poražne reprezentacije.

„Izgubili smo ritam. Nismo mogli da izdržimo presing protivnika. Kasno sam uveo Tvrdića u igru i na kraju smo poraženi 88:91. Ostala je uteha da smo izgubili od sjajnih američkih igrača, čak njih devet je kasnije prešlo u profesionalce”, prisećao se kasnije selektor Novosel ovog susreta.

Rasplet je usledeo narednog dana u duelima poslednjeg kola. Naši košarkaši su smogli snage da pobede Špance sa 79:71 i tako osigurali medalju, a o njenom sjaju je odlučivao ishod obračuna selekcija dve svetske supersile. U trijumfu nad ’Crvenom furijom’ istakli su se Ćosić (16 poena), Kićanović (15) i Dalipagić (12) koji će i na narednim velikim takmičenjima biti ključni igrači selekcije SFRJ. U utakmici između Sovjeta i Amerikanaca nije bilo neizesnosti kao u njihovom nezaboravnom minhenskom olimpijskom finalu odigranom dve godine ranije. Umorni i istrošeni u prethodnom susretu sa Jugoslovenima Ameri jednostavno nisu mogli da se suprostave izabranicima selektora Kondrašina u čijim redovima je te večeri sve polazilo za rukom Aleksandru Saljnikovu. On je u u duelu sa najvećim rivalom Sovjeta ubacio čak 38 koševa, što je svakako znatno doprinelo ubedljivoj pobeda od 11 poena razlike (105:04), koja je omogućila reprezentaciji sa Istoka da spoji titule svetskih i olimpijskih šampiona. Malo ko je tada mogao da pomisli da će košarkaši SSSR u narednih šest godina samo jednom trijumfovati na velikim takmičnjima (na Evropskom prvenstvu 1979), dok će sva ostala važna zlata otići u ruke Jugoslovena ili Amerikanaca.

Dragan Kićanović je poneo epitet MVP turnira u Portoriku, a on i Krešimir Ćosić izabrani su u idealnu petorku šampionata, čiji je prvi strelac bio Španac Vejn Brabender sa 205 poena. Srebro iskovano u toplom i vlažnom San Huanu bilo je poslednje drugo mesto koje je osvojila reprezentacija Jugoslavije na Svetskim šampionatima. Do raspada države Jugovići će dva puta (1978, 1990) biti na najvišoj stepenci pobedničkog postolja i isto toliko puta (1982, 1986) Mundobasket okončavati sa bronzanim odličjima. Turnir u Portoriku je bio prvi i poslednji Svetski šampionat na kojem su o tituli, ali i raspodeli medalja odlučivali  koš količnici rivala. Već od Manile 1978. svet je dobijao novo košarkaškog prvaka planete nakon finalnog dvoboja dveju do tada najuspešnjih reprezentacija, pri čemu nije zgoreg podsetiti se da je te godine na Filipinima Jugoslavija u završnom duelu, nakon produžetaka, pobedila Sovjetski Savez (82:81).